Statenvertaling.nl

sample header image

Jesaja 5 – Statenvertaling

Op deze pagina kunt u de Statenvertaling met kanttekeningen online raadplegen in de editie van de GBS (Gereformeerde Bijbelstichting).

Bijbelboek:    

Hoofdstuk: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66
Inleiding Bijbelboek
Weergave: Met kanttekeningenParallelZonder kanttekeningenAlleen Bijbeltekst

Jesaja 5

Dit hoofdstuk voorgelezen (m):

 

De profeet maakt het volk, door een lied van den wijngaard des Heeren, indachtig de grote weldaden die God hetzelve bewezen heeft, vs. 1. Daartegenover hun grote ondankbaarheid, 4. Hetwelk een oorzaak geweest is dat God het verstoten heeft, 5. Wee over de rijken en gierigen, 8. En over de dronkaards, 11. En brassers, 12. Een vertroosting voor de vromen, 17. Wee over de onrechtvaardigen, 18. En bespotters der dreigementen Gods, 19. En die alles verkeren, 20. Over de hovaardigen, 21. Over de dronkaards, 22. En onrechtvaardige rechters, 23. Hun straf, 24. De verzameling, het marcheren en de gruwelijkheid van het leger der Chaldeeën tegen de Joden, 26.
 
Het lied van den wijngaard
1 NU zal ik 1mijn Beminde 2een lied mijns Liefsten zingen 3van Zijn wijngaard: Mijn Beminde heeft een wijngaard 4op een vetten heuvel.
1 Aldus noemt de profeet Jezus Christus driemaal in dit vers. De zin is: Hij is de Bruidegom Zijner gemeente; ik ben Zijn dienaar en vriend, Hoogl. 2:2. Joh. 3:29. verwijsteksten
2 Dat is, een lied, hetwelk Hij mij Zelf heeft ingegeven en in mijn mond gelegd; dit zal ik zingen en ook beschrijven, opdat het niet vergeten worde, maar van allen man moge onthouden, gelezen en gezongen worden. Gelijk Mozes ook te dien einde een lied gemaakt heeft, Deuteronomium 32. verwijsteksten
3 Dat is, van Zijn gemeente. Zie dergelijke manier van spreken vers 7. Ex. 15:17. Ps. 44:3; 80:9. Jes. 27:2. Jer. 2:21. Matth. 21:33. Mark. 12:1. Luk. 20:9. Joh. 15:1. verwijsteksten
4 Hebr. op een hoorn van een zoon der olie of vettigheid, dat is, in een uitnemende plaats van vetten vruchtbaren grond. Zie Job 5 op vers 7. verwijsteksten
 
2 5En Hij heeft dien 6omtuind en van stenen gezuiverd, en Hij heeft hem beplant met edele wijnstokken; en Hij heeft in deszelfs midden 7een toren gebouwd en ook een 8wijnbak daarin uitgehouwen; en 9Hij heeft verwacht dat hij goede 10druiven zou 11voortbrengen, maar hij heeft 12stinkende druiven voortgebracht.
5 In dit vers wordt met verbloemde woorden beschreven de zorg Gods over Zijn gemeente.
6 Hebr. eigenlijk: gesterkt, te weten met een muur of heg. Zie vers 5. Dat is, beschut en beschermd tegen het geweld van al de vijanden van Hem en van Zijn kerk. verwijsteksten
7 Te weten om de wacht daarin te houden, om op de dieven en wilde dieren te passen en die te verdrijven.
8 Anders: een wijnpers.
9 Vgl. met vers 7. verwijsteksten
10 Of: beziën, of: vruchten.
11 Hebr. maken, en zo terstond wederom in dit vers en vers 10 tweemaal, dat is, voortbrengen, geven, dragen. Als Matth. 3:8, 10; 7:17, 18, 19. Vgl. Ps. 1 op vers 3. verwijsteksten
12 Of: zure, onrijpe, ontijdige, wilde druiven, of wrange. Doch het Hebreeuwse woord komt van stinken.
 
3 13Nu dan, gij inwoners van Jeruzalem en gij mannen van Juda, oordeelt toch tussen Mij en tussen Mijn wijngaard.
13 Hier spreekt God de Heere, en Hij geeft het oordeel over, zelfs dien over dewelke Hij klaagt.
 
4 a14Wat is er meer te doen aan Mijn wijngaard, hetwelk Ik aan hem niet gedaan heb? 15Waarom heb Ik verwacht dat hij goede druiven voortbrengen zou, en hij heeft stinkende druiven 16voortgebracht?
a Jer. 2:5. Micha 6:3, 8. verwijsteksten
14 Alsof God zeide: Dewijl Ik Mijn volk zovele weldaden bewezen heb, en zij zo ondankbaar zijn geweest, zo oordeelt gij zelven wat er in het toekomende anders te doen is dan dat Ik Mijn ondeugenden wijngaard verwoest? Vgl. Matth. 21:40, 41, alwaar de Heere Christus bijkans dezelfde gelijkenis den overpriesters en oudsten der Joden voorgesteld hebbende, aan henzelven het oordeel vraagswijze stelt, en daarop gelijk antwoord van hen ontvangt als God hier vers 5 geeft. Anderen nemen het aldus, dat God met deze woorden wil te kennen geven: Hij heeft zoveel goeds aan Zijn volk, boven andere natiën, gedaan, dat zij in alle manieren dankbaar behoorden te zijn; maar dewijl zij ondankbaar waren, dat zij zelven zo van hun verdorvenheid als van de rechtvaardigheid der verdiende straffen moesten overtuigd zijn. Van de krachtige inwendige werking des Heiligen Geestes wordt in deze gelijkenis, die alleenlijk slaat op de uitwendige beroeping (genomen zijnde van den uitwendigen arbeid des wijngaardeniers), niet gesproken. verwijsteksten
15 Menselijkerwijze gesproken; gelijk mensen hun misnoegen plegen te tonen, wanneer zij veel goeds aan een onwaardige en ondankbare gedaan hebben en zeer kwalijk beloond worden. Hierop volgt het vonnis Gods, vers 5. verwijsteksten
16 Hebr. gemaakt.
 
5 Nu dan, Ik zal ulieden nu bekendmaken 17wat Ik Mijn wijngaard doen zal: 18Ik zal bzijn 19tuin wegnemen, opdat hij zij tot afweiding; zijn muur zal Ik verscheuren, 20opdat hij zij tot vertreding.
17 Dat is, hoe Ik de ondankbaarheid Mijns volks straffen zal.
18 Dat is, Ik zal dit volk voortaan niet beschermen tegen zijn vijanden, maar Ik zal het laten verderven en te schande komen.
b Ps. 80:13. verwijsteksten
19 Of: haag, of: heg.
20 Of: opdat hij vertreden worde.
 
6 En 21Ik zal hem tot woestheid maken; 22hij zal niet 23besnoeid noch omgehakt worden, maar 24distelen en doornen zullen daarin opgaan; en 25Ik zal den wolken gebieden dat zij geen regen daarop regenen.
21 Of: Ik zal hem woest maken, dat is, Ik zal Juda beroven van zijn staatsorde, die tot nog toe in het land is onderhouden geweest volgens de wijze in Mijn wet voorgeschreven.
22 Dat is, de kerkendienst en andere heilige oefeningen zullen ophouden.
23 Of: gezuiverd, gewied worden.
24 De zin is: Van een wijngaard zal het een doornbos worden, dat is, heel woest en wild liggen.
25 Alsof God zeide: Ik zal dit volk niet meer verkwikken, gelijk Ik tevoren gedaan heb, maar zal hen in Babylon en elders in droefenis laten verdwijnen. Zie Psalm 137. Zie ook Job 36 op vers 32. verwijsteksten
 
7 c26Want de wijngaard des HEEREN der heirscharen is het huis Israëls, en 27de mannen van Juda zijn 28een plant Zijner verlustigingen; en Hij heeft gewacht 29naar recht, maar zie, het is 30schurftigheid; 31naar gerechtigheid, maar zie, het is 32geschreeuw.
c Ps. 80:9. verwijsteksten
26 Anders: Zekerlijk. In dit vers verklaart de profeet de bovenverhaalde gelijkenis.
27 Dat is, de mannen tot den stam van Juda behorende.
28 Of: plantsoenen, of plantingen; versta het volk over hetwelk de Heere Zich placht te vermaken.
29 Dat is, dat de rechters den onderdrukte zouden recht doen.
30 Dat is, de rechters zijn schurft, dat is, goddeloos, en kwellen het arme verdrukte volk, gelijk de schurftheid de mensen kwelt.
31 Alsof Hij zeide: Ik heb gewacht dat men weduwen en wezen, alsook andere verdrukten, tot hun recht zou helpen; maar, enz.
32 Of: geschrei, geroep, gekrijt, te weten der armen, die geweldiglijk onderdrukt worden, tot God schreiende en Hem met tranen klagende den overlast en het ongelijk dat hun wordt aangedaan. Zie Gen. 18:20. Enigen verstaan dit van de klachten der armen, die onderdrukt worden door de lange processen, onder voorwendsel van de formaliteiten die in het pleiten gebruikt worden. verwijsteksten
 
Een zesvoudig wee
8 dWee dengenen die huis aan huis 33trekken, akker aan akker brengen, totdat er 34geen plaats meer zij, en dat gijlieden alleen inwoners gemaakt wordt in het midden des lands.
d Micha 2:2. verwijsteksten
33 Of: doen strekken of voegen, te weten onrechtvaardiglijk en met schade van hun naaste.
34 Te weten waar de arme moge wonen of akkeren.
 
9 35Voor mijn oren heeft de HEERE der heirscharen gesproken: 36Zo niet vele huizen tot verwoesting zullen worden, de grote en 37de treffelijke 38zonder inwoner!
35 Dat is, de Heere heeft het mij geopenbaard, of: Hij heeft het gezegd dat ik het gehoord heb.
36 Dit is een formulier of manier van zweren. Zie Gen. 14:23. Anders: Zekerlijk, of voorwaar vele huizen zullen, enz. verwijsteksten
37 Hebr. de goede, dat is, treffelijke, schone.
38 Dewijl daar niemand zijn zal die ze bewoont.
 
10 39Ja, tien 40bunders wijngaard zullen 41een enigen bath geven, en een 42homer zaad zal een 41efa 43geven.
39 God de Heere dreigt in dit vers dat Hij, vanwege de gruwelijke zonden des volks, het land zou onvruchtbaar maken, zodat zij van het gezaaide en geplante het tiende deel niet inoogsten zouden.
40 Een bunder is zoveel land als een paar ossen op één dag kan omploegen. Anders: tien juk ossen, dat is, zoveel land als tien juk ossen op één dag kunnen omploegen.
41 . 41 Bath en efa waren even groot, maar bath was een maat waarmede men natte dingen mat, als wijn, olie, enz., en efa was een maat waarmede men droge dingen mat, als koren, enz. Van bath zie 1 Kon. 7 op vers 26, en van efa Lev. 5 op vers 11. verwijsteksten
42 Van homer (anders kor) zie de aantt. 1 Kon. 4:22. Ez. 45:11, 14. verwijsteksten
43 Hebr. maken. Alsook in het voorgaande.
 
11 eWee dengenen die, zich vroeg opmakende in den morgenstond, 44sterken drank najagen, en 45vertoeven tot in 46de schemering, totdat de wijn hen heeft verhit.
e Spr. 23:29, 30. verwijsteksten
44 Hebr. schechar; zie op vers 22. verwijsteksten
45 Of: houden zich op.
46 Het Hebreeuwse woord betekent zowel de morgenschemering als de avondschemering, als Job 7:4. Spr. 7:9. verwijsteksten
 
12 En harpen en luiten, trommels en pijpen en wijn zijn in hun maaltijden; maar 47zij aanschouwen het werk des HEEREN niet en 48zij zien niet op het maaksel Zijner handen.
47 Dat is, zij geven geen acht op het werk des Heeren, dat is, op de gevankelijke wegvoering der tien stammen naar Assyrië, te weten door Salmaneser, 2 Kon. 17:6; 18:12. Vgl. Amos 6:6. Anderen nemen het woord werk generaler, in dezen zin: Zij zien niet op Zijn gerichten, die Hij in het werk stellen zal, dat is, op de straffen die hun zullen overkomen, welke zij wel behoorden voor te komen met berouw en hartelijk leedwezen. verwijsteksten
48 Dit verstaan sommigen van het aanschouwen der zon, maan, sterren, enz., die ons des Heeren macht en wijsheid voor ogen stellen, en die ons behoorden te verwekken om God te eren, te loven en te prijzen.
 
13 fDaarom 49zal mijn volk 50gevankelijk weggevoerd worden, 51omdat het geen wetenschap heeft; 52en deszelfs heerlijken zullen honger lijden en 53hun menigte zal verdorren van dorst.
f Amos 6:7. verwijsteksten
49 Hebr. is mijn volk weggevoerd. Dit was wel te dezen tijde nog niet geschied; maar de profeten zijn gewoon te spreken van toekomstige dingen alsof zij alreeds geschied en voltrokken waren, ten aanzien van de zekerheid der voorzeggingen Gods.
50 Te weten naar Babel.
51 Dat is, dewijl het des Heeren werk niet gekend noch in acht genomen heeft.
52 Hebr. en zijn eer zullen mannen of lieden des hongers zijn, dat is, de heerlijksten en voornaamsten onder het volk zullen hongerlijden.
53 Dat is, het gemene volk, als vers 14. Anders: en hun rijkdom zal verdorren van dorst; alzo ook vers 14. verwijsteksten
 
14 54Daarom zal het graf 55zichzelf wijd opsperren en zijn mond opendoen 56zonder maat; opdat 57nederdale 58haar heerlijkheid en haar 59menigte 60met haar gedruis, en 61die in haar van vreugde opspringt.
54 De profeet wil zeggen, dat er velen zullen omkomen, hetzij door honger en kommer, of door het zwaard. Anders: het graf heeft zichzelf wijd opengesperd, en zo doorgaans.
55 Hebr. zijn ziel, dat is, zichzelf. Anders: zijn lust (namelijk die het graf heeft om vele mensen in te slokken en te verteren), als Ps. 27:12; 41:3; 105:22. Ez. 16:27. verwijsteksten
56 Anders: boven gewoonte. Zie de aant. Richt. 11:39. verwijsteksten
57 Te weten in het graf.
58 Te weten van Jeruzalem, doch men kan hieronder het ganse Joodse volk verstaan.
59 Dat is, het gemene volk, of haar rijkdom; als vers 13. verwijsteksten
60 Te weten met die woeling of het gedruis, hetwelk de heilloze troep maakt in zijn brasserijen. Zie vss. 11, 12. verwijsteksten
61 Te weten vrolijk zijnde, in zijn brasserijen en wellusten binnen Jeruzalem, en voorts in het Joodse land.
 
15 Dan zal 62de gemene man nedergebogen worden en 62de aanzienlijke man zal vernederd worden, en de ogen der hovaardigen 63zullen vernederd worden.
62 . 62 Zie Jes. 2:9, 11, 17. verwijsteksten
63 Te weten nadat zij met honger, pest, het zwaard en de gevangenis tehuisgezocht zullen wezen.
 
16 Doch de HEERE der heirscharen zal verhoogd worden 64door het recht; en God, de Heilige, 65zal geheiligd worden door gerechtigheid.
64 Te weten als Hij Zichzelven zal betonen Rechter te zijn, straffende de boosdoeners vanwege hun zonden.
65 Dat is, God zal voor heilig erkend en geroemd worden, nadat Hij recht en gerechtigheid over de boze mensen zal geoefend hebben, straffende de boosdoeners, en voorstaande degenen die men met geweld is onderdrukkende.
 
17 g66En 67de lammeren 68zullen weiden 69naar hun wijze, en 70de vreemdelingen 71zullen de verwoeste plaatsen der 72vetten eten.
g Jes. 14:30. verwijsteksten
66 Hier stelt nu de profeet een vertroosting na de dreigementen, willende te kennen geven dat God Zijn volk eindelijk zal redden.
67 Anders: schapen, dat is, de vrome, onnozele armen, die tevoren van de rijke goddelozen verdrukt werden.
68 Dat is, God de Heere zal hen in zulken algemenen nood onderhouden en van nooddruft verzorgen.
69 Hebr. naar hun leiding, dat is, gelijk zij tevoren gewoon waren te doen.
70 Versta hier ook de vrome armen, die een tijdlang van de rijke goddelozen als vreemdelingen zijn geacht geweest; of die van de goddelozen of tirannen alzo zijn gekweld geweest dat zij huis en hof hebben moeten verlaten. Anders: en zij zullen de verwoeste plaatsen der vette vreemdelingen eten.
71 Dat is, genieten of bezitten de woeste plaatsen der vetten, dat is, de huizen en akkers die de rijken hebben moeten verlaten, daaruit verdreven en gevankelijk weggevoerd zijnde.
72 Vetten voor rijke weelderige personen, wordt ook gebruikt Ps. 22:30. Jes. 10:16. Zij worden Amos 4:1 genoemd koeien van Basan. verwijsteksten
 
18 Wee dengenen die de ongerechtigheid 73trekken 74met koorden der ijdelheid, en de zonde als met dikke wagenzelen,
73 Anders: tot zich trekken.
74 Of: met zelen, of strikken, of banden der leugen. De zin is: Die met schoonschijnende redenen, onder dezen of dien dekmantel, boosheid oefenen en als aanhalen en aanhouden; zichzelven inbeeldende dat het hun altijd wel zal gaan, en dat alles wat de profeten hun dreigen en prediken van de aanstaande straffen Gods, maar fantasie is. Het is een manier van spreken, genomen van degenen die een schip of wagen met koorden aanhalen.
 
19 Die daar 75zeggen: Dat Hij haaste, dat Hij 76Zijn werk bespoedige, opdat wij het zien; en laat naderen en komen 77den raadslag 78van den Heilige Israëls, 79dat wij het 80vernemen.
75 Te weten al spottende. Alsof zij zeiden: Men dreigt ons elke reize, maar daar volgt niets op. Is het God ernst, zo laat Hem spoeden, enz. Wij vragen naar uw dreigementen niet, laat God vrij komen als Hij wil. Aldus bespottende de lankmoedigheid des Heeren. Zie vers 12. verwijsteksten
76 Dat is, Zijn straffen, waarmede gij ons zo dikwijls dreigt.
77 Of: den raad, dat is, hetgeen dat Hij in Zijn raad besloten heeft.
78 Dat is, van God den Heere, Die daar is die Heilige, Dien men schuldig is te eren en te vrezen. Zie Jes. 1 op vers 4. verwijsteksten
79 Alsof zij zeiden: Gij, Jesaja en andere profeten, vervaart ons met ijdele dreigementen; doch God heeft tegen ons niets kwaads voor.
80 Of: wijs worden, of: weten mogen.
 
20 Wee dengenen 81die het kwade goed heten en het goede kwaad, 82die duisternis tot licht stellen en het licht tot duisternis, die het bittere tot zoet stellen en het zoete tot bitterheid.
81 Hebr. die zeggen tot of van het kwade goed, enz. Vgl. Jes. 4:3. Dat is, die door hun arglistige discoursen den onervarenen wijsmaken dat het goede kwaad en het kwade goed is. verwijsteksten
82 Dat is, die stoutelijk en onbeschaamdelijk durven zeggen, dat de duisternis licht is en het licht duisternis.
 
21 hWee dengenen die 83in hun ogen wijs, en bij zichzelven verstandig zijn.
h Spr. 3:7. Rom. 12:16. verwijsteksten
83 Dat is, in hun eigen oordeel; alzo in het volgende. Hebr. voor hun aangezicht, dat is, bij zichzelven.
 
22 Wee dengenen die helden zijn om wijn te drinken, en die kloeke mannen zijn om 84sterken drank 85te mengen;
84 Hebr. schechar. Enigen menen dat dit woord ook den wijn insluit en begrijpt. Anderen menen dat het allerlei sterken drank betekent, behalve den wijn. Zie Lev. 10, de aant. op vers 9. verwijsteksten
85 De Joden, alsook andere natiën in de oosterse landen, plachten eertijds, als nu nog, hun wijn met water of specerijen te vermengen; maar het Hebreeuwse woord betekent hier zoveel als uitdrinken; want er is geen kloekheid of dapperheid in het inschenken of vermengen van den wijn gelegen.
 
23 Die den goddeloze 86rechtvaardigen om een geschenk, en ide gerechtigheid der rechtvaardigen van dezelve 87afwenden.
86 Dat is, recht geven daar hij onrecht heeft. Zie Num. 35:31. Deut. 25:1. verwijsteksten
i Spr. 17:15; 24:24. verwijsteksten
87 Door hun onrecht te geven, alsof zij enige onrechtvaardige zaak voorhadden.
 
24 Daarom, kgelijk 88de tong des vuurs den stoppel 89verteert, en het kaf door de vlam 90verdaan wordt, alzo zal hun 91wortel 92als een uittering wezen en hun 93bloem zal als stof opvaren, omdat zij verwerpen de wet van den HEERE der heirscharen en de rede van den Heilige Israëls versmaden.
k Ex. 15:7. Jes. 9:18. verwijsteksten
88 Dat is, de vlam des vuurs, die enige gedaante der tong heeft; ook schijnt zij te lekken, gelijk de tong doet.
89 Hebr. opeet, dat is, verteert, verslindt.
90 Hebr. verslapt wordt, of: afneemt, of: verzwakt wordt.
91 Enigen verstaan hier door den wortel de ouders, door de bloemen de kinderen. Anderen menen dat hier in het generaal te verstaan is de nietigheid en verdwijning der goddelozen; zodat opvaren of opgaan (hetwelk in het Hebreeuws staat) hier betekent tenietgaan, verdwijnen, verzwinden, als een opgaande rook.
92 Anders: als snot worden, dat is, hun wortel zal vervuilen en als snot worden; want de vervuilende wortelen worden als witte snot.
93 Of: bot, knop.
 
De hand des HEEREN uitgestrekt
25 Daarom is de toorn des HEEREN ontstoken tegen Zijn volk, en Hij heeft tegen hetzelve Zijn hand 94uitgestrekt en Hij heeft het geslagen, zodat 95de bergen hebben gebeefd, en 96hun dode lichamen 97zijn geworden lals drek in het midden der straten. 98Om mdit alles keert Zijn toorn niet af, maar Zijn hand is nog 99uitgestrekt.
94 Te weten om hetzelve te slaan. Zie Jes. 1:5. verwijsteksten
95 Dit is een overtollige manier van spreken, hyperbool in de scholen genoemd. Het is een voorzegging van de aanstaande ruïnering van het Joodse volk.
96 Te weten die van de vijanden verslagen zijn.
97 Of: zijn verscheurd, of verdelgd in het midden der straten.
l Jes. 10:6. verwijsteksten
98 Of: Met dit al. Alsof hij zeide: Al is het dat de Heere Zijn volk zo zwaarlijk gestraft heeft, als straks verhaald is, en mocht schijnen derhalve met hetzelve verzoend te wezen, nochtans zo blijft Hij nog evenwel op hetzelve vertoornd; aangezien het zich tot God niet keert. Alzo Jes. 9:11, 12. verwijsteksten
m Jes. 9:11, 16, 20; 10:4. verwijsteksten
99 Om verder te slaan. Zie Lev. 26:14, 15, enz. verwijsteksten
 
26 100Want Hij zal 1een banier 2opwerpen 3onder de heidenen van verre, en Hij zal hen herwaarts 4sissen van het einde der aarde; en 5zie, haastelijk, snellijk 6zullen zij aankomen.
100 Hier verhaalt nu de profeet verder hetgeen hij op het einde van het 25ste vers begonnen heeft te zeggen, te weten dat de hand des Heeren verheven is.
1 Dat is, een leger der vijanden.
2 Dat is, Hij zal hun een teken geven dat zij komen en het Joodse volk overvallen. Of: Hij zal de Chaldeeën, Babyloniërs, Assyriërs (die hier onder den naam van heidenen te verstaan zijn) door Zijn heimelijke en rechtvaardige regering aanlokken en tegen de Joden opmaken.
3 Of: onder de heidenen die verre zijn, dat is, die van verre komen zullen.
4 Of: schuifelen, blazen, fluiten. Anders: Hij zal hen tot Zich sissen. De zin is, dat het God den Heere zeer licht is een groot heir op de been te brengen tot executie van Zijn oordelen over degenen die Hij straffen wil. Zie dergelijke manier van spreken Jes. 7:18. Zach. 10:8. verwijsteksten
5 Dit ziet op hetgeen dat vers 19 staat. Alsof hij hier zeide: Gijlieden bespot mijn dreigementen, zeggende: Dat Hij haaste, dat Hij Zijn werk bespoedige, enz. Zie, nu zal Hij haasten, teweegbrengende dat haastelijk, snellijk de vijand komen zal om u te verdelgen. verwijsteksten
6 Hebr. zal zij komen, te weten de banier met het volk daaronder behorende. Anders: hij, te weten de koning van Babel met zijn leger. Anders: het, te weten het volk.
 
27 7Geen moede en geen struikelende zal onder hen wezen; 8niemand zal sluimeren noch slapen, 9noch de gordel zijner lendenen ontbonden worden, noch de schoenriem zijner schoenen afgescheurd worden;
7 Hij wil zeggen, dat er niemand in dat leger of onder dat krijgsvolk moede zal worden in het marcheren op die lange reis; aldus te kennen gevende de gewillige gehoorzaamheid der volken die God tewerkstellen zou.
8 Zij zullen altegader wakker en in hun aanslagen voorzichtig zijn.
9 Dat is, zij zullen steeds vaardig zijn om te strijden, staande gewapend te aller ure.
 
28 10Welker pijlen scherp zullen zijn, en al hun bogen 11gespannen; hunner paarden 12hoeven zullen als 13een rots geacht zijn, en 14hun raderen als een wervelwind.
10 Hebr. Welks, te weten volk, namelijk dat in het leger zijn zal. Alzo wordt in het volgende het enkelvoud gesteld voor het meervoud. De profeet wil zeggen, dat het volk hetwelk God gebruiken zal om executie te doen, welgewapend en toegerust zal wezen.
11 Hebr. getreden, omdat men den voet op den kruisboog zet als men hem spant. Zie Ps. 7:13. verwijsteksten
12 Hebr. klauwen.
13 Te weten zo scherp en zo hard als een kei of rotssteen, zodat zij van lopen en rennen niet verslijten zullen. Het tegendeel is geschied Richt. 5:22. verwijsteksten
14 Dat is, hun wagens zullen zeer snellijk aankomen.
 
29 15Hun gebrul zal zijn als van een 16ouden leeuw, en zij zullen brullen als de jonge leeuwen, en zij zullen briesen en 17den roof aangrijpen en wegvoeren; en er zal geen verlosser zijn.
15 Met deze woorden beschrijft de profeet de wreedheid van het volk hetwelk de Heere tegen de Joden zou zenden om hen te vernielen.
16 Of: fellen of gruwelijken leeuw.
17 Het Hebreeuwse woord betekent eigenlijk een dier hetwelk met de tanden en klauwen van een ander dier verscheurd is.
 
30 En 18zij zullen 19tegen hetzelve te dien dage bruisen als het bruisen der zee. 20Dan zal men nde aarde aanzien, maar zie, 21er zal duisternis en benauwdheid zijn, en het licht zal verduisterd worden 22in haar verwoestingen.
18 Te weten die vreemde natiën, de Chaldeeën en anderen.
19 Te weten tegen het Joodse volk, dat zo jammerlijk zal mishandeld wezen.
20 Dit is een gelijkenis genomen van degenen die in storm en onweder op zee in groot gevaar van hun leven zijnde, van verre het land aanzien, wensende dat zij ergens konden aanvaren en aanlanden. Zij zien ook dikwijls opwaarts ten hemel, of het weder niet opklaart. Alzo zullen die van Jeruzalem, als zij van hun vijanden aangevallen worden, rondom zien of er nergens hulp voor hen te vinden is, maar tevergeefs, zij zullen geen vinden.
n Jes. 8:22. verwijsteksten
21 Anders: er is duisternis der benauwdheid. De zin is: Er zal geen hoop voorhanden zijn; wat gemeenlijk pleegt vreugd aan te brengen, dat zal hun angst aanbrengen.
22 Anders: in, of aan, of onder haar hemel, dat is, aan den hemel waaronder het land van Judea gelegen is. Van duisternis zie Gen. 15 op vers 12; van het licht Job 18 op vers 5; van beide Job 30:26. verwijsteksten

Einde Jesaja 5