Statenvertaling.nl

sample header image

Spreuken 20 – Statenvertaling

Op deze pagina kunt u de Statenvertaling met kanttekeningen online raadplegen in de editie van de GBS (Gereformeerde Bijbelstichting).

Bijbelboek:    

Hoofdstuk: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Inleiding Bijbelboek
Weergave: Met kanttekeningenParallelZonder kanttekeningenAlleen Bijbeltekst

Spreuken 20

Dit hoofdstuk voorgelezen (v):

 

Misbruik van den wijn, vs. 1. Koningen, 2, 8, 26, 28. Twist, 3. Luiheid, 4, 13. Raad, 5, 18. Roemredigheid en trouw, 6. Oprechtheid, 7. Aller mensen zondige staat, 9. Gewicht en maat, 10, 23. Oordeel van kinderlijke werken, 11. Horend oor, ziend oog, 12. Praktijken der kopers, 14. Dierbaarheid der wijze redenen, 15. Borgtocht, 16. Onrechtvaardig gewin, 17. Achterklap, 19. Zijn ouders vloeken, 20. Haastige rijkdom, 21. Wraakgierigheid en wachten op den Heere, 22. God regeert des mensen gang, 24. Geloften, 25. Des mensen ziel, 27. Jeugd en ouderdom, 29. Straf der bozen, 30.
 
Niemand is zonder zonde
1 DE 1wijn is een spotter, 2de sterke drank is 3woelachtig; al wie 4daarin dwaalt, 5zal niet wijs zijn.1 Dat is, de wijn en andere sterke drank door overdaad misbruikt zijnde, maakt dat de mensen die ze misbruiken, spotters en woelgeesten worden.
2 Hebr. schechar. Zie van dit woord Lev. 10 op vers 9. verwijsteksten
3 Of: woelende, of: een woelgeest, dat is, die tot roepen, tieren, kijven, slaan, vechten, enz., den mens verwekt. Zie Spr. 23:29. Insgelijks Hos. 4:11, 18. En van het Hebreeuwse woord Spr. 7:11. verwijsteksten
4 Dat is, in het drinken deszelven de maat te buiten gaat. Zie dezelfde manier van spreken in het kwade genomen Jes. 28:7, en in het goede Spr. 5:19 op het woord doolt. verwijsteksten
5 Dat is, zal de ware wijsheid niet leren, als daartoe onbekwaam zijnde. Of: is niet wijs, dat is, niet verstandig, niet welbedacht, niet godvrezende noch deugdzaam.
2 aDe schrik 6eens konings is als het brullen 7eens jongen leeuws; die zich tegen 8hem 9vergramt, zondigt 10tegen zijn ziel.a Spr. 16:14; 19:12. verwijsteksten
6 Te weten denwelken een koning iemand in zijn toornigheid aanbrengt. Versta alzo de verschrikking der mensen, Gen. 9:2, de schrik Gods, Gen. 35:5, de schrik der Israëlieten, Deut. 2:25. verwijsteksten
7 Zie Spr. 19 op vers 12. verwijsteksten
8 Namelijk den koning.
9 Te weten met gramme en toornige redenen den koning bejegent.
10 Dat is, tegen zijn leven, hetwelk hij in groot gevaar brengt. Vgl. Num. 16:38. 1 Kon. 2:23. Spr. 8:36, mitsgaders de aantt. verwijsteksten
3 bHet is eer voor een man, van twist 11af te blijven; maar een ieder dwaas zal er zich in mengen.b Spr. 17:14. verwijsteksten
11 Hebr. te zitten. Zitten voor blijven, zie 2 Kron. 32 op vers 10. verwijsteksten
4 Om 12den winter zal de luiaard niet ploegen; daarom zal hij 13bedelen in den oogst, maar 14er zal niets zijn.12 Te weten die in den zaaitijd nabij is; dat is, om de koude die dan begint aan te komen, of omwille van het kwade weder. Anders: In den herfst zal de luiaard, enz. Maar het Hebreeuwse woord choreph is tegen den zomer gesteld, Gen. 8:22. Ps. 74:17. Amos 3:15. Zach. 14:8. En de winter is alzo genoemd, omdat hij gelijk de smaad is der aarde, wegnemende alle schoonheid, groenheid en lieflijkheid derzelve. verwijsteksten
13 Het Hebreeuwse woord is aldus genomen Ps. 109:10. verwijsteksten
14 Te weten wat hij zou mogen maaien, gelijk anderen die geploegd en gezaaid hebben.
5 cDe 15raad in het hart eens 16mans is als 17diepe wateren; maar een man 18van verstand zal 19dien 20uithalen.c Spr. 18:4. verwijsteksten
15 Dat is, de wijsheid waardoor men weet zichzelven en anderen in alle voorvallende dingen wel te raden.
16 Te weten die wijs, voorzichtig en kloekzinnig is.
17 Zie Spr. 18 op vers 4. verwijsteksten
18 Dat is, die verstandig is. Alzo Spr. 10:23; 11:12. verwijsteksten
19 Te weten raad.
20 Dat is, uitputten en uittrekken, te weten met den wijze te vragen, aan te horen en alzo te leren. Vgl. Spr. 1:5. Of versta dat eens diepzinnigen en eenzamen mans genegenheid en voornemen nog enigszins van een verstandig man kan onderzocht, gesondeerd en ontdekt worden. verwijsteksten
6 Elkeen van de menigte der mensen roept zijn 21weldadigheid uit; maar wie zal een 22recht trouwen man vinden?21 Dat is, roemt zich over zijn goede werken en weldaden, die hij aan anderen bewijst; doch dikwijls met onwaarheid, door enkel eergierigheid.
22 Hebr. een man der getrouwheden. De vraag geeft hier te kennen dat er weinig zodanigen te vinden zijn. Zie gelijke manier van vragen Spr. 31:10. verwijsteksten
7 De rechtvaardige wandelt steeds in zijn 23oprechtheid; welgelukzalig zijn zijn kinderen na hem.23 Zie Gen. 20 op vers 5. verwijsteksten
8 Een 24koning, zittende 25op den troon des gerichts, d26verstrooit alle 27kwaad met zijn ogen.24 Te weten die wijs, vroom en gerechtig is.
25 Om onder zijn volk het recht uit te spreken.
d vers 26. verwijsteksten
26 Dat is, doet van hem en zijn volk alle boosheid en bozen wegruimen en uit zijn land delgen, gelijk de zon met haar schijnsel de dikke nevelen en dampen verdrijft. Vgl. Ps. 101:4. verwijsteksten
27 Te weten door de misdadigen voor hem te citeren, kennis te nemen van hun boze stukken, daarover hen te overtuigen, te veroordelen en te bestraffen. Ja, hij weet hen met een opslag der ogen te verschrikken en te verjagen.
9 eWie kan 28zeggen: Ik heb mijn hart gezuiverd, ik ben rein van mijn zonde?e 1 Kon. 8:46. Job 14:4. Ps. 51:7. Pred. 7:20. 1 Joh. 1:8. verwijsteksten
28 Te weten in waarheid. Het is een vraag die sterk loochent. Zie Gen. 18 op vers 17. verwijsteksten
10 f29Tweeërlei 30weegsteen, tweeërlei 31efa is 32den HEERE een gruwel, 33ja, die beide.f vers 23. Deut. 25:13. Spr. 11:1. verwijsteksten
29 Hebr. Steen en steen, efa en efa, dat is, tweeërlei steen en tweeërlei efa, te weten een grote om daarmede in te kopen, en een kleine om daarmede te verkopen. Alzo Deut. 25:13. Zie de aant. aldaar. Insgelijks onder, vers 23. verwijsteksten
30 Dat is, gewicht. Zie Lev. 19 op vers 36. verwijsteksten
31 Dat is, maat. Wat efa eigenlijk voor een maat geweest is, zie Ex. 16 op vers 36. verwijsteksten
32 Hebr. des Heeren gruwel. Zie Spr. 3 op vers 32. verwijsteksten
33 Zie dezelfde manier van spreken vers 12. Spr. 17:15. verwijsteksten
11 Een jongen zal ook 34door zijn handelingen zich bekendmaken, of 35zijn werk zuiver en of het recht zal wezen.34 Dat is, door zijn kinderlijke manieren, die in zijn eerste jaren zich vertonen.
35 Versta zijn leven, hetwelk hij in toekomenden tijd leiden zal.
12 g36Een horend oor en een ziend oog heeft de HEERE gemaakt, ja, die beide.g Ex. 4:11. Ps. 94:9. verwijsteksten
36 De zin is, dat van God zijn niet alleen de instrumenten en werktuigen der uiterlijke zinnen, maar ook de macht om die te gebruiken, en de gave om wel te gebruiken. Sommigen verstaan dit in het bijzonder van de gehoorzaamheid die de onderzaten hun overheden schuldig zijn, en van de wijze en voorzichtige regering waardoor de overheden trouwe ogen moeten hebben over het welvaren harer onderzaten.
13 hHeb den 37slaap niet lief, opdat gij niet arm wordt; 38open uw ogen, 39verzadig u met 40brood.h Spr. 19:15. verwijsteksten
37 Te weten die onmatig is en uit luiheid voortkomt, Spr. 19:15. verwijsteksten
38 Te weten nadat de natuur haar behoorlijken slaap gehad heeft; begeef u dan tot eerlijken arbeid om den kost te winnen.
39 Het is een bevel, inhoudende de belofte van verzadigd te zullen worden. Zie van zulke manier van spreken Spr. 3 op vers 25. verwijsteksten
40 Versta lichamelijken nooddruft. Zie Gen. 3:19; 18:5, mitsgaders de aantt. verwijsteksten
14 41Het is kwaad, het is kwaad, zal de koper zeggen; maar 42als hij weggegaan is, dan zal hij zich beroemen.41 Te weten het goed of de waar die de koper dingt om te kopen; lakende alzo uit het zoeken van eigenbaat hetgeen hij gaarne had.
42 Dat is, als hij tot zijn eigen voordeel den koop gedaan heeft, gaat hij zijns weegs en prijst zichzelven dat hij door zijn loosheid de waar onder haar waarde gekocht heeft.
15 Goud is er, en menigte van 43robijnen, imaar de 44lippen der wetenschap zijn een kostelijk 45kleinood.43 Zie Job 28 op vers 18. verwijsteksten
i Spr. 3:14, 15. verwijsteksten
44 Dat is, die wetenschap voortbrengen. Versta wijze en deugdzame redenen. Alzo Spr. 14:7. Vgl. ook Spr. 12:19, en zie de aant. verwijsteksten
45 Hebr. vat of gereedschap. Zie Job 28 op vers 17. verwijsteksten
16 kAls 46iemand 47voor een 48vreemde borg geworden is, 49neem 50zijn kleed, en pand hem voor 51de onbekenden.k Spr. 11:15; 27:13. verwijsteksten
46 Van de invoeging van dit woordje vgl. Spr. 11:15; 27:13. verwijsteksten
47 Dit woordje is hier ingevoegd uit het volgende lid van dit vers. Vgl. Spr. 11:15; 27:13. verwijsteksten
48 Dat is, die u onbekend is, en van wiens middelen gij geen zekerheid hebt om van zijn betaling onbezorgd te wezen.
49 Te weten gij, tot wiens verzekering de borg gesteld is.
50 Te weten desgenen die borg geworden is voor een onbekende, en dat tot een pand en zekerheid, dat hij voor den vreemde, zo hij in gebreke valt, zal betalen.
51 Te weten lieden. Anders: voor een uitlandse vrouw. Alzo Spr. 27:13. Versta door een uitlandse vrouw een hoer, of die u onbekend is. Zie Spr. 2 op vers 16. verwijsteksten
17 lHet brood 52der leugen is den mens zoet, maar daarna 53zal zijn mond vol van 54zandsteentjes worden.l Spr. 9:17. verwijsteksten
52 Dat is, het goed door valse en bedrieglijke middelen gekregen. Zie Spr. 4 op vers 17. Insgelijks vgl. Spr. 9:17 en de aantt. verwijsteksten
53 De zin is, dat zulk goed hem in het einde zal schadelijk zijn en groot verdriet toebrengen.
54 Of: breekstenen, of: keisteentjes. Zie het Hebreeuwse woord ook Klgld. 3:16. verwijsteksten
18 Elke gedachte wordt door raad bevestigd; daarom, voer oorlog met wijze raadslagen.
19 mDie 55als een achterklapper wandelt, openbaart het 56heimelijke; vermeng u dan niet met hem die met zijn lippen 57verlokt.m Spr. 11:13. verwijsteksten
55 Zie Lev. 19 op vers 16. verwijsteksten
56 Dat is, het geheim van een ander, dat hem toevertrouwd is.
57 Of: liefkoost, vleit, verleidt; dat is, die met aanlokkende en schone woorden iemand aankomt om wat uit zijn mond te trekken, hetwelk hij daarna gaat overdragen. Zie van het Hebreeuwse woord Richt. 14:15 op het woord overreden. verwijsteksten
20 nWie zijn vader of zijn moeder vloekt, diens 58lamp zal uitgeblust worden 59in zwarte duisternis.n Ex. 21:17. Lev. 20:9. Deut. 27:16. Matth. 15:4. verwijsteksten
58 Dat is, zijn welstand, voorspoed en welgelukzaligheid zal vergaan. Zie Job 18 op vers 6. verwijsteksten
59 Hebr. in de zwartheid der duisternis, dat is, als de duisternis zo groot is, dat zij gans zwart en dik is. Vgl. Spr. 7:9 en de aant. Versta daarbij een zeer droevigen en ellendigen staat, in denwelken de vloeker van God zal verlaten worden. Zie Gen. 15 op vers 12. verwijsteksten
21 Als een 60erfenis in het eerst o61verhaast wordt, zo zal haar laatste niet gezegend worden.60 Versta allerlei rijkdom en goed dat iemand zou mogen aankomen en hij zijn erfgenamen nalaten.
o Spr. 13:11; 28:20. verwijsteksten
61 Dat is, in korten tijd met grote woeling door allerlei middelen en wegen vergaderd en opgehoopt wordt. Vgl. Spr. 21:5. verwijsteksten
22 p62Zeg niet: Ik zal het kwaad vergelden. Wacht op den HEERE, en Hij zal u verlossen.p Deut. 32:35. Spr. 17:13; 24:29. Rom. 12:17. 1 Thess. 5:15. 1 Petr. 3:9. verwijsteksten
62 Te weten bij uzelven, of ook tegen uw naaste.
23 q63Tweeërlei weegsteen is den HEERE een gruwel, en de 64bedrieglijke weegschaal 65is niet goed.q vers 10. verwijsteksten
63 Hebr. Steen en steen. Zie op vers 10. verwijsteksten
64 Hebr. de waag des bedrogs, dat is, waarmede men zijn naaste bedriegt, door hem zijn volle gewicht niet te geven en voor zichzelven meer dan het zijne te nemen.
65 Dat is, zij is zeer kwaad. Zie Spr. 17 op vers 26. verwijsteksten
24 rDe 66treden des mans 67zijn van den HEERE; shoe zou dan een mens 68zijn weg verstaan?r Job 31:4. Ps. 37:23; 139:2, 3. verwijsteksten
66 Dat is, de gedachten, het voornemen, de woorden en werken, het doen en laten.
67 Te weten niet alleen door het werk der schepping, maar ook door de werken der onderhouding en regering.
s Jer. 10:23. verwijsteksten
68 Dat is, wat hem in zijn leven zal overkomen.
25 Het is een 69strik des mensen dat hij 70het heilige 71verslindt, en na gedane geloften 72onderzoek te doen.69 Te weten waarin hij zelf gevangen wordt; dat is, het is een schadelijk ding voor den mens.
70 Dat is, wat door de geloften Gode toegeheiligd is.
71 Te weten met hetzelve te eten of te drinken; hetwelk tegen de wet was, Lev. 27:9. Deut. 23:21. verwijsteksten
72 Te weten of gij uw geloften onderhouden zult of niet.
26 Een wijs koning 73verstrooit de goddelozen, en hij brengt het 74rad over hen.73 Zie de aant. vers 8. verwijsteksten
74 Dat is, hij laat een harde lijfstraf over hen gaan. Voortijds werden grote kwaaddoeners aldus gestraft, dat men een wagen met scherp beslagen wielen over hen liet gaan. Zie 2 Sam. 12 op vers 31. Versta hieronder allerlei soort van harde straf. verwijsteksten
27 De 75ziel des mensen is een 76lamp des HEEREN, doorzoekende 77al de binnenkameren des buiks.75 Versta de redelijke ziel, die met het natuurlijke licht van vernuft en onderscheid tussen goed en kwaad begiftigd is, of ook met het bovennatuurlijke der wedergeboorte, waardoor de mens verstaan kan wat hij geloven en hoe hij leven moet.
76 Dat is, een klaarschijnend licht der wetenschap, gegeven en ontstoken van den Heere, waardoor de mens zichzelven van buiten en van binnen kent, en onder Gods beleid gestierd wordt in al zijn doen en laten. Vgl. Matth. 6:22, 23. Luk. 11:34, 35. 1 Kor. 2:11. verwijsteksten
77 Dat is, al de binnenste delen der gedachten, genegenheden, affecten en der zeer verborgen consciëntie. Zie Job 15 op vers 2. verwijsteksten
28 78Weldadigheid en waarheid bewaren den koning, en door weldadigheid ondersteunt hij zijn troon.78 Zie Ps. 101:1. Spr. 25:5. verwijsteksten
29 Der jongelingen sieraad is hun kracht, en tder ouden 79heerlijkheid is de grijsheid.t Spr. 16:31. verwijsteksten
79 Te weten omdat de ouderdom menigmaal een zegen is, waarmede God de vromen vereert; en omdat daarbij ten meesten dele is wijsheid, ervaring en raadzaamheid.
30 80Gezwellen der wonde zijn in den boze een zuivering, mitsgaders vde slagen 81van het binnenste des buiks.80 De zin is, dat aan een mens die tot boosheid overgegeven is, geen betering te verwachten is, dan door zware lijfstraffen.
v Spr. 10:13. verwijsteksten
81 Dat is, die tot het binnenste van lichaam en ziel doordringen.

Einde Spreuken 20