Statenvertaling.nl

sample header image

Spreuken 11 – Statenvertaling

Op deze pagina kunt u de Statenvertaling met kanttekeningen online raadplegen in de editie van de GBS (Gereformeerde Bijbelstichting).

Bijbelboek:    

Hoofdstuk: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Inleiding Bijbelboek
Weergave: Met kanttekeningenParallelZonder kanttekeningenAlleen Bijbeltekst

Spreuken 11

Dit hoofdstuk voorgelezen (v):

 

Van valse waag, vs. 1. Hovaardij en nederigheid, 2. Oprechtheid en verkeerdheid in wandel, 3, 20. Rijkdom der goddelozen, 4, 28. Huichelarij, 9. Rechtvaardigen en goddelozen, 9, 10, 11, 18, 21, 23, 28, 30, 31. Verachting des naasten, 12. Achterklap, 13. Raadslieden, 14. Borgtocht, 15. Een goede en kwade vrouw, 16, 22. Goedertierenheid en wreedheid, 17. Milddadigheid en gierigheid, 24, 25, 26. Goed en kwaad, 27. Ongeregelde huishouding, 29.
 
Oprechtheid en verkeerdheid
1 EENa 1bedrieglijke weegschaal is 2den HEERE een gruwel, maar een volkomen 3weegsteen is 4Zijn welgevallen.a Lev. 19:36. Deut. 25:13. Spr. 16:11; 20:10, 23. verwijsteksten
1 Hebr. waag des bedrogs. Alzo Hos. 12:8. Amos 8:5. Insgelijks wagen der ongerechtigheid, Micha 6:11. Het tegendeel zijn de wagen der gerechtigheid, Lev. 19:36. Job 31:6. verwijsteksten
2 Hebr. des Heeren gruwel, dat is, die God voor een gruwel houdt. Zie Deut. 17 op vers 1. Spr. 3 op vers 32. verwijsteksten
3 Dat is, gewicht. Zie Lev. 19 op vers 36. verwijsteksten
4 Dat is, Hem welbehagende en aangenaam. Zie Spr. 10 op vers 32. verwijsteksten
2 bAls de hovaardigheid komt, 5zal de schande ook komen; cmaar met de 6ootmoedigen 7is wijsheid.b Spr. 16:18; 18:12. verwijsteksten
5 Te weten door Gods rechtvaardige voorzienigheid, die gemeenlijk de zonden met straffen die den zonden gelijk zijn, pleegt te straffen. Want omdat de hovaardigen andere mensen en voornamelijk de nederige of door straffen nedergedrukte mensen verachten, zo worden zij zeer dikwijls ten val gebracht, en alzo met schande en smaadheid beloond. Vgl. Spr. 15:33; 16:18; 18:12. verwijsteksten
c Spr. 15:33; 18:12. verwijsteksten
6 Of: manierlijken, zedigen, nederigen.
7 Te weten om niet in schande te komen door hovaardij, waardoor zij in ere blijven bij alle wijze en recht oordelende lieden.
3 dDe oprechtheid der oprechten 8leidt hen, maar de 9verkeerdheid der trouwelozen 10verstoort hen.d Spr. 13:6. verwijsteksten
8 Te weten, zij stiert hen door den rechten weg, dien zij eenvoudiglijk heenwandelen tot het goede einde waar zij wezen willen.
9 Te weten waardoor zij hun naaste willen bedriegen en verdrukken.
10 Dat is, verderft hen geheel. Anders: verwoest hen, of: schendt hen.
4 eGoed 11doet geen nut ten dage 12der verbolgenheid, maar de 13gerechtigheid redt van den dood.e Spr. 10:2. Ez. 7:19. Zef. 1:18. verwijsteksten
11 Te weten den goddelozen.
12 Te weten der Goddelijke verbolgenheid. Zie 2 Kron. 28 op vers 13. Dat is, ten tijde als God Zijn gramschap bewijst, met Zijn straffen over de mensen uit te zenden. Zie Job 20 op vers 28. verwijsteksten
13 Zie Spr. 10 op vers 2. verwijsteksten
5 De gerechtigheid des oprechten 14maakt zijn weg recht, maar de goddeloze 15valt door zijn goddeloosheid.14 Dat is, maakt dat hij door den goeden weg recht wandelt, zodat hij eindelijk geraakt waar hij wezen wil, te weten tot de eeuwige gelukzaligheid. Vgl. Spr. 3:6 en de aant. verwijsteksten
15 Te weten in zijn kwaden weg, zodat hij daarin vergaat, zonder tot een gelukzalig einde te komen.
6 De gerechtigheid der vromen 16zal hen redden, maar de trouwelozen fworden 17gevangen in hun 18verkeerdheid.16 Te weten naar de genadige belofte die God hun gedaan heeft. Vgl. dit met het einde van het voorgaande 4de vers.
f Spr. 5:22. verwijsteksten
17 Dat is, achterhaald en verstrikt in het kwaad dat zij anderen aandoen willen, zodat het hunzelven ten verderve dient. Vgl. Ps. 7:16. Spr. 26:27. Pred. 10:8. verwijsteksten
18 Alzo wordt het Hebreeuwse woord genomen Spr. 17:4. verwijsteksten
7 Als de goddeloze mens sterft, vergaat 19zijn verwachting; zelfs is de 20allersterkste hoop vergaan.19 Te weten die hij had om hier door zijn macht en middelen nog een tijdlang op zijn gemak gelukkiglijk te leven; of om hier nog enig kwaad aan te richten, waarmede hij zich, den zijnen en anderen die op hem steunen, naar zijn wijze zou mogen goeddoen.
20 Hebr. de hoop der sterkten, of vastigheden, of machten, dat is, zeer sterke, vaste of machtige hoop, te weten die de goddelozen hadden. Of: hoop der sterkten, dat is, aller dingen in welke hij zijn hoop stelde. Anders: en de hoop der ongerechtigen vergaat.
8 gDe rechtvaardige wordt uit benauwdheid bevrijd, hen de goddeloze komt 21in zijn plaats.g Ps. 34:20. verwijsteksten
h Spr. 21:18. verwijsteksten
21 Dat is, in de benauwdheid, even alsof hij tot een rantsoen gegeven was tot loslating van den vrome. Vgl. Spr. 21:18. Jes. 43:3. verwijsteksten
9 De 22huichelaar verderft zijn naaste door 23den mond, maar door 24wetenschap worden de rechtvaardigen 25bevrijd.22 Wat een huichelaar is, zie Job 8 op vers 13. verwijsteksten
23 Te weten door zijn geveinsd spreken, hem lokkende tot de zonde, en zich houdende alsof hij zijn vriend was, daar hij nochtans zijn grote vijand is.
24 Te weten door dewelke de rechtvaardigen verstaan dat men de zonden moet schuwen, omdat zij van God verboden zijn en gestraft worden, en dat men den huichelaar niet moet geloven.
25 Te weten van het bedrog des huichelaars.
10 26Een stad springt op van vreugde over 27het welvaren der rechtvaardigen; en als de goddelozen vergaan, is er gejuich.26 Dat is, de inwoners ener stad, te weten die welgesteld is, zijnde voorzien van goede regering en burgerij. Stad voor haar inwoners, als Gen. 35:5. 1 Sam. 4:13. 1 Kon. 1:41. Jes. 14:31. Matth. 21:10, enz. verwijsteksten
27 Hebr. in het goede; hetwelk men hier verstaan kan van den uiterlijken welstand der vromen. Zie het woord goed alzo genomen Job 21:13, en vgl. de aant. verwijsteksten
11 28Door den zegen der oprechten wordt een stad verheven, maar door 29den mond der goddelozen wordt zij verbroken.28 Dat is, door de zegening die zij van God ontvangen, en voorts die zij spreken, de gebeden die zij doen, den raad dien zij geven en de weldaden die zij bewijzen.
29 Te weten die valse leer drijft, kwade wetten geeft en schadelijke redenen tegen het gemenebest voert.
12 Die verstandeloos is, 30veracht zijn naaste; maar een man van 31groot verstand 32zwijgt stil.30 Te weten niet alleen in zijn hart kwalijk van hem gevoelende, maar ook met zijn mond kwalijk van hem sprekende.
31 Hebr. van verstanden.
32 Dat is, gevoelt het beste en spreekt niet kwalijk, ja, niet met al, wanneer zulks met de liefde Gods en des naasten bestaan kan.
13 33Die als een achterklapper wandelt, openbaart het heimelijke; maar die getrouw is 34van geest, bedekt de zaak.33 Zie de eigen betekenis der oorspronkelijke manier van spreken Lev. 19 op vers 16. verwijsteksten
34 Dat is, van wil, voornemen en genegenheid om den achterklappers niet gelijk te worden. Zie het woord geest in deze betekenis genomen 2 Kon. 19 op vers 7. verwijsteksten
14 iAls er geen 35wijze raadslagen zijn, vervalt het volk; maar de behoudenis is in de veelheid der 36raadslieden.i 1 Kon. 12:1, enz. verwijsteksten
35 Zie van dit woord Job 37 op vers 12. verwijsteksten
36 Te weten dergenen die God vrezen, hun stuk wel verstaan en het welvaren des volks beminnen.
15 Als 37iemand 38voor 39een vreemde borg geworden is, hij zal 40zekerlijk verbroken worden; maar wie 41degenen haat die in de hand klappen, is 42zeker.37 Dit woordje moet meermaals tot vervulling van den zin in onze taal ingevoegd zijn, als Ex. 22:9. Spr. 20:16; 27:13, enz. verwijsteksten
38 Dit woord is hier ingevoegd uit Spr. 6:1. verwijsteksten
39 Zie Spr. 6 op vers 1. verwijsteksten
40 Hebr. verbrekende verbroken worden, te weten óf door de zorg en moeite die hij zal hebben, óf door de schade die hij zal lijden, óf door beide.
41 Dat is, die tot een teken van de beloofde betaling in de hand slaan. Zie Spr. 6:1 en de aant. verwijsteksten
42 Of: gerust.
16 Een 43aangename huisvrouw houdt 44de eer vast, 45gelijk de geweldigen den rijkdom 46vasthouden.43 Hebr. vrouw der aangenaamheid; dat is, die aangenaam is, te weten door haar deugden.
44 Te weten van verstandigheid, kuisheid, zedigheid, vriendelijkheid en kloeke huishouding.
45 Zo wordt de letter vau somtijds genomen. Zie Job 5 op vers 7. verwijsteksten
46 Te weten dat zij dien zich niet willen laten ontnemen.
17 Een 47goedertieren mens 48doet 49zijn ziel wel; maar die wreed is, 50beroert zijn vlees.47 Hebr. Een man der goedertierenheid, of goedgunstigheid, of weldadigheid. Alzo een man der wetenschap, dat is, een vernuftig en verstandig man, Spr. 24:5; een man der waarheid of trouw, dat is, waarachtig of getrouw, Neh. 7:2; een man des vredes, dat is, die vreedzaam is, Ps. 41:10; mannen der heiligheid, dat is, heiligen, Ex. 22:31, enz. Vgl. Job 11 op vers 11. verwijsteksten
48 Het Hebreeuwse woord betekent somtijds iemand goeddoen, als hier, Ps. 13:6. Jes. 63:7; somtijds kwaad doen, als Jes. 3:9. Eigenlijk betekent het vergelden, hetzij in het goede of in het kwade. Zie 2 Kron. 20 op vers 11. verwijsteksten
49 Dat is, zichzelven. Zie 1 Kon. 19 op vers 4. verwijsteksten
50 Te weten niet alleen door onnodige bekommering, maar ook door weigering van de nodige behoefte des voedsels, der kleding en woning.
18 De goddeloze doet 51een vals werk, maar voor dengene die 52gerechtigheid zaait, is 53trouw loon.51 Hebr. een werk der valsheid; dat is, dat niet deugt, geen loon, noch profijt, noch voordeel inbrengt, maar gans nietig en tevergeefs is.
52 Dat is, die goede werken doet; hetwelk wel geschiedt met arbeid en moeite, maar ook met verwachting van een genadigen oogst. Vgl. Hos. 10:12. Gal. 6:8. Van het zaaien des onrechts zie Job 4 op vers 8. verwijsteksten
53 Hebr. loon der trouw of waarheid.
19 Alzo is de gerechtigheid ten leven; gelijk die het kwade najaagt, naar zijn dood jaagt.
20 De 54verkeerden van hart zijn den HEERE een gruwel, maar de oprechten van 55weg zijn 56Zijn welgevallen.54 Versta degenen die in materie van geloof en van wandel niet oprecht zijn. Zie van verkeerdheid des harten Ps. 101:4. Spr. 6:14; 12:8; 17:20. Jer. 17:9. verwijsteksten
55 Alzo Ps. 119:1. Versta degenen die in het stuk van leer en leven rechtuit, onvervalst, zuiver van zin en gemoed zijn. verwijsteksten
56 Dat is, Hem welgevallig en aangenaam; alzo vers 1. Spr. 12:22; 15:8. verwijsteksten
21 k57Hand aan hand zal de boze niet 58onschuldig zijn, maar het 59zaad der rechtvaardigen zal 60ontkomen.k Spr. 16:5. verwijsteksten
57 Dat is, van hand tot hand. Niet alleen in zijn eigen persoon, maar ook in zijn nakomelingen, die zijn boze wegen ingaan. Vgl. Ex. 20:5. Deut. 5:9. Anders: Al ware hand aan hand, zo zal, enz. Dat is, hoewel de boze in gevaar zijnde, van allen geholpen werd, zo zal hij nochtans de straf Gods niet ontgaan. Hand is hier voor hulp, als 2 Sam. 3:12; 14:19. Neh. 2:18. Ps. 119:173. Spr. 16:5. verwijsteksten
58 Dat is, niet ongestraft blijven. Zie 1 Kon. 2 op vers 9. verwijsteksten
59 Dat is, kinderen en nakomelingen. Zie Gen. 4:25; 9:9 en de aantt. verwijsteksten
60 Te weten door de hand en hulp Gods.
22 Een schone vrouw die 61van rede afwijkt, is een gouden 62bagge in een varkenssnuit.61 Of: redelijkheid. Hebr. van smaak, te weten des geestes. Deze is het verstand en het oordeel des mensen. Zie Job 12 op vers 20. verwijsteksten
62 Zie van de betekenis van het Hebreeuwse woord Gen. 24 op vers 22. verwijsteksten
23 De begeerte der rechtvaardigen 63is alleenlijk het goede, maar de verwachting der goddelozen is 64verbolgenheid.63 Te weten als zij recht wandelen op den weg der gerechtigheid, en daarop niet struikelen door menselijke zwakheid.
64 Dat is, haat, nijd, spijtigheid, vijandschap en korzeligheid, waardoor zij onrust en moeite onder de mensen maken en Gods rechtvaardige gramschap verwekken.
24 Er is een die 65uitstrooit, denwelken nog meer toegedaan wordt; en een die meer inhoudt 66dan recht is, maar 67het is tot gebrek.65 Uitstrooien is hier rijkelijk van zijn middelen uitdelen waar het nodig is, alzo Ps. 112:9; in welken zin ook het woord zaaien gebruikt wordt, 2 Kor. 9:6. verwijsteksten
66 Want de rijke, ja, een ieder naar zijn vermogen, is schuldig den armen mede te delen.
67 Dat is, hij wordt daardoor niet rijk.
25 lDe 68zegenende ziel zal 69vet gemaakt worden; en 70die bevochtigt, zal ook 71zelf een vroege regen worden.l Ps. 112:9. 2 Kor. 9:9. verwijsteksten
68 Hebr. De ziel der zegening, dat is, die met weldoen een zegen is over andere mensen. Zie op vers 11. verwijsteksten
69 Dat is, meer gezegend worden en gans welvaren. Zie dezelfde manier van spreken Spr. 13:4; 15:30; 28:25. verwijsteksten
70 Dat is, die den armen rijkelijk mededeelt; gelijk men een dorre aarde met water bevochtigt.
71 Dat is, overvloediglijk met Gods zegen overgoten worden, en zo bevochtigd zijn alsof hij zelf ook een regen was; waardoor hij ook meer middel zal krijgen om in het weldoen voort te varen.
26 Wie koren inhoudt, dien vloekt het volk; maar zegening zal zijn over het hoofd des verkopers.
27 Wie 72het goede vroeg nazoekt, 73zoekt 74welgevalligheid; maar mwie het kwade 75natracht, dien zal het overkomen.72 Dat is, zijn naaste vlijtiglijk deugd doet.
73 Te weten alzo, dat hij ze ook vindt en krijgt.
74 Waardoor hij God en den vromen mensen behaaglijk is.
m Ps. 7:17; 9:16; 10:2; 57:7. verwijsteksten
75 Of: bezorgt.
28 Wie op zijn rijkdom vertrouwt, die zal vallen; maar nde 76rechtvaardigen 77zullen groenen als loof.n Ps. 1:3, 4; 92:13. verwijsteksten
76 Dat is, die zich op den rijkdom niet verlaten, maar op God alleen, naar Zijn bevel, Ps. 62:11, 12. verwijsteksten
77 Dat is, zullen welvaren, gelukzalig zijn. Vgl. Ps. 1:3; 72:7; 92:13. Jes. 27:6. Hos. 14:6. verwijsteksten
29 Wie zijn huis 78beroert, zal 79wind erven; en de dwaas zal een 80knecht zijn desgenen die 81wijs van hart is.78 Versta die door ongeregelde huishouding en verkwisting van goederen zijn huisgezin berooid maakt en bedroeft. Vgl. Gen. 34:30 en de aant. verwijsteksten
79 Dat is, niet met al, maar hij zal tot armoede komen. Vgl. Job 7 op vers 7. verwijsteksten
80 Dat is, lijfeigene, of immers dienstknecht, om den kost te krijgen. Vgl. Gen. 47:19. verwijsteksten
81 Dat is, wel weet huis te houden.
30 82De vrucht des rechtvaardigen 83is een boom des levens; en 84wie zielen vangt, is wijs.82 Dat is, zijn onderwijzing en deugdzaamheid.
83 Dat is, gelijk een boom des levens, die wat goeds voortbrengt, waardoor de mens ten eeuwigen leven gevoed en gesterkt wordt. Vgl. Spr. 3 op vers 18. verwijsteksten
84 Die de mensen trekt tot Gods kennis. Vgl. Matth. 4:19. verwijsteksten
31 Zie, den rechtvaardige wordt 85vergolden op de aarde, ohoeveel te meer den goddeloze en 86zondaar!85 Dat is, gestraft om zijn zonden. Zie van het Hebreeuwse woord Job 21 op vers 19. verwijsteksten
o 1 Petr. 4:17, 18. verwijsteksten
86 Te weten die uitsteekt in het zondigen en zijn werk daarvan maakt. Zie 1 Sam. 15 op vers 18. Ps. 1 op vers 1. verwijsteksten

Einde Spreuken 11